ABD ve İsrail bugüne kadar verdiği hangi sözü tuttu: Gazze planı hayata geçirilecek mi?

Barış Yol Haritası: Peace Road Map

İsrail ve Filistin arasındaki uzun süren çatışmayı sona erdirmek amacıyla hazırlanan Barış Planı, dönemin ABD Başkanı George W. Bush’un 24 Haziran 2002’de gerçekleştirdiği konuşmasında detaylandırılmıştır.

Ehud Olmert’in 2008 yılı barış çabaları sonuçsuz kaldı

İsrail Başbakanı Ehud Olmert, 2008 yılında, işgal altındaki toprakların önemli bir bölümünden çekilmeyi ve toprak tavizleri vermeyi önerdi. Ancak, bu öneri de somut bir sonuç elde edilemedi.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin kararları dikkate alınmadı

Altı Gün Savaşı’nın ardından, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 22 Kasım 1967’de kritik bir karar aldı. Bu karar, “Orta Doğu’da adil ve kalıcı bir barış sağlanması” talebini içeriyordu.

Oslo Anlaşmaları da çözüm sunamadı

Bu anlaşmalar, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 242 ve 338 sayılı kararları temel alınarak hazırlanan bir barış sürecini başlatmayı hedefliyordu.

Oslo süreci, Filistin ve İsrail’in birbirini tanıması, Filistinlilere özerklik sağlanması ve nihai statü müzakereleri gibi unsurları içermekteydi.

Trump’ın 2020 Barış Planı

Trump Barış Planı veya Filistin ve İsrail Halkının Yaşamlarını İyileştirme Vizyonu, Trump yönetiminin bölgedeki çatışmayı çözme amacını taşıyan bir öneri olarak kamuoyuna duyuruldu. Donald Trump, 28 Ocak 2020’de İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile birlikte planı resmi olarak açıkladı; Filistinli temsilciler ise davet edilmedi.

Bu plan, Trump’ın damadı Jared Kushner tarafından yönetilen bir ekip tarafından hazırlandı.

1. Kudüs, bölünmez bir şekilde İsrail’in başkenti olacaktır.
2. ABD, planın haritasında İsrail’e ait sayılacak toprakları tanıyacak ve Trump, İsrail’in de bazı ödünler vereceğini ifade etti.
3. Filistin topraklarının iki katına çıkarılması hedeflenmektedir. Filistin devletinin başkenti Doğu Kudüs’te kurulacak ve burada ABD büyükelçiliği açılacaktır. Ancak Trump, bu bağımsız devletin kurulmasına dair detaylı bilgi vermemiştir.
4. Plana göre, hiçbir İsrailli ya da Filistinli yerlerinden edilmeyecek, bu durum mevcut Yahudi yerleşimlerinin korunmasını ifade etmektedir.
5. İsrail, Mescid-i Aksa ve diğer kutsal alanların durumunu korumak için Ürdün Kralı Abdullah ile işbirliği yapacaktır.
6. Trump’ın planındaki haritada Filistinlilere ait olan bölgelere dört yıl boyunca dokunulmayacak. Bu süre zarfında Filistinliler, bağımsızlıkları için gerekli şartları yerine getirmek adına İsrail ile müzakerelerde bulunacaklardır.

Ancak vaat edilen bu plan da gerçeğe dönüşmedi.

Trump’ın son planında Tony Blair de yer alıyor

Trump’ın önerisi kabul edilirse, Gazze’de bir “geçiş otoritesi” kurulacak ve süreçte, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair gibi isimler yer alacaktır. Tony Blair, 1997-2007 yılları arasında başbakanlık yapmış ve Ortadoğu’daki geçmişi tartışmalara neden olmuştur.

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı George W. Bush, 2003 yılında Irak’ın işgali konusunda Tony Blair ile birlikte karar almıştı.

Irak’ın kitle imha silahları konusunda yanlış bilgilendirilmesi nedeniyle eleştirilen Blair, ülkesini 30 bin askerle Irak’ın işgaline dahil etmekle suçlanmıştır.

Blair, 20 Mart 2003’te başlayan savaşta, 179 İngiliz askerinin yanı sıra, 200 binden fazla Iraklının ölümüyle ilgili sorumlu tutulmuştur.