TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, uluslararası sistemin günümüzde küresel sorunlara çözüm sağlamakta yetersiz kaldığını vurgulayarak, “Dünya beşten büyüktür” anlayışının giderek daha fazla kabul gördüğünü ifade etti. Oktay, daha adil, temsil gücü yüksek ve etkili karar alma mekanizmalarına sahip yeni bir uluslararası sisteme duyulan ihtiyacın arttığını belirtti.
Oktay, yurt içi ve yurt dışında gerçekleştirdiği “Dış Politika Söyleşileri”nin beşincisini Tokyo’da, Keio Üniversitesi’nin Keio Center for Strategy (KCS) çatısı altında, “Orta Doğu’daki Güncel Dinamikler Işığında Türk-Japon Stratejik İlişkileri” başlığıyla gerçekleştirdi. Etkinliğe, Japonya’da görevli büyükelçiler, diplomatik misyon temsilcileri, akademisyenler ve öğrenciler katıldı. Açılış konuşmasını yapan Türkiye’nin Tokyo Büyükelçisi Oğuzhan Ertuğrul, Türkiye ile Japonya arasındaki ilişkilerin tarihi dostluk ve karşılıklı dayanışmaya dayandığını vurgulayarak, iki ülkenin stratejik ortaklığını ekonomi, yatırım, teknoloji, bilim ve yükseköğretim gibi alanlarda daha ileriye taşımak için kararlılık gösterdiklerini aktardı.
Komisyon Başkanı Oktay, uluslararası sistemdeki dönüşüme dikkat çekerek, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan düzenin günümüzdeki küresel sorunlara çözüm üretmekte yetersiz kaldığını dile getirdi. Özellikle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) veto mekanizmasının, işlevselliğini kaybetmesine neden olduğunu belirtti. Oktay, “Dünya beşten büyüktür” anlayışının artık daha geniş bir destek bulduğunu söyledi. BMGK’nın, Ukrayna, Gazze, Basra Körfezi, Afrika, Pakistan ve Afganistan gibi bölgelerdeki çatışmaları önleyemediğini, insani krizleri durduramadığını ve adil bir yaklaşım sergileyemediğini belirtti. Bu durumun, daha işlevsel, temsilci ve adil bir karar alma mekanizmasına sahip yeni bir uluslararası sisteme olan ihtiyacı artırdığını ifade etti.
Oktay, yapay zeka, kuantum teknolojileri, biyoteknoloji, siber güvenlik, uzay teknolojileri ve yarı iletkenlerin küresel güç rekabetinin merkezine yerleştiğine dikkat çekerek, Türkiye’nin Avrupa, Asya, Orta Doğu, Balkanlar, Karadeniz ve Orta Asya arasında stratejik bir merkez konumuna geldiğini söyledi. Ayrıca, Türkiye’nin kriz yönetimi becerisine sahip, bölgeler arasında bağlantı kurabilen ve çok yönlü bir dış politika izleyen bir ülke olarak önem kazandığını vurguladı.
Filistin meselesinin bölgedeki istikrarsızlığın merkezinde bulunduğunu söyleyen Oktay, “Son 20 ayda Gazze’deki saldırılarda on binlerce Filistinli hayatını kaybetti. Bu kayıpların büyük bir kısmı kadın ve çocuklardan oluşan siviller. Milyonlarca Filistinli ise yerinden edildi. Ateşkese rağmen insani durum son derece endişe verici.” şeklinde konuştu.
Oktay, Türkiye’nin barış planının ilerletilmesi ve Gazze’nin yeniden inşasına başlanması gerektiğine inandığını belirterek, “Kalıcı barış için tek çözüm, iki devletli bir çözümdür.” ifadelerini kullandı. Ayrıca, bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti’nin 1967 sınırları temelinde ve başkenti Doğu Kudüs olacak şekilde kurulması gerektiğini vurgulayarak, Türkiye’nin ateşkes ve yeniden inşa sürecine destek verdiğini sözlerine ekledi.
Uygun koşullar sağlandığında Türkiye ve Japonya’nın Gazze’nin yeniden inşasında birlikte rol alabileceğini belirten Oktay, İran çevresindeki gerilimlerin küresel ekonomi ve enerji piyasaları üzerindeki etkilerine de değindi. Oktay, Türkiye’nin nükleer silahların yayılmasına karşı olduğunu belirterek, “Hiçbir ülke, İsrail dahil, nükleer silaha sahip olmamalıdır.” dedi.
